Osmanlı – Haçlı donanmaları arasında, Korinthos körfezinde, Ä°nebahtı yakınlarında yapılan deniz savaşı (7 Ekim 1571).

Osmanlı kaynakları, bu savaşın adını “Sıngın” olarak yazar.
O dönemde Kıbrıs, oldukça hareketli Mısır-Ä°stanbul deniz ticaret yolu üzerinde önemli bir engeldi. Burası Venediklilerin elinde bulunuyor, adada yuvalanan, Venedik desteÄŸindeki Hıristiyan korsanlar sık sık ticaret ve hac gemilerini vuruyorlardı. Kıbrıs’ın, vaktiyle bir Müslüman ülke olduÄŸu gerekçesiyle fetva alınıp savaÅŸ açıldı. Kıbrıs’ın önemli merkezleri LefkoÅŸe ve Magosa, zorlu mücadelelerden sonra zaptedildi ve fethi tamamlandıktan sonra Kıbrıs, beylerbeylik haline getirildi (1570-1571).

Osmanlılar’ın Kıbrıs adasını almaları, Avrupa’da büyük tepkilere yol açtı. Bunun sonucu olarak Papa, Ä°spanya kralı ve Venedik dukası, Osmanlılara karşı birleÅŸtiler. Bu birleÅŸmeyi imza ile de onayladılar (15 Mayıs 1571). Kutsal ittifak adı verilen bu antlaÅŸmayı, Osmanlılar, gizlice öğrendiler. Osmanlı Dîvanı’nda, bu tarihlerde, bazı görüş ayrılıkları yüzünden anlaÅŸmazlık vardı. Bu durum, alınacak tedbirleri durduruyor, Donanmayı Hümayun amiralliÄŸinin, Preveze’den yazdığı yardım isteklerini cevapsız bırakıyordu. Sonunda Dîvan, Avrupa karşısına güçlü bir donanma ile çıkma konusunda karara vardı. Ancak Dîvandaki anlaÅŸmazlık yüzünden, Osmanlı donanmasının başına, bir kara ordusu kumandanı olan Müezzinzâde Ali PaÅŸa getirildi. Ä°stanbul’a gelen ikinci bir haber, Türk sularına gelmekte olan Haçlı donanması ile ilgiliydi. Sokullu, bu donanmayı durdurmak görevini de gene bir kara ordusu kumandanı olan Pertev PaÅŸa’ya verdi.

Osmanlı donanmasında bir vezir, dört paşa, 15 beylerbeyi vardı. Ayrıca Uluç Ali Paşa, Cafer Paşa, Barbaroszâde Hasan Paşa, Barbaroszâde Mehmed Paşa ve Salihpaşazâde Mehmed Bey gibi ünlü Türk denizcileri de bulunuyordu.

Osmanlılara karşı meydana getirilen Haçlı donanmasının başına, Karl V’in evlilik dışı oÄŸlu, Hollanda genel valisi Don Juan (Avusturyalı Johann) getirildi. Venedik donanmasının başında Vaniero, Cenevizlilerinkinde Giovanni – Andrea Doria, Papalık donanmasında da dük Marco Antonio Collonna vardı. Ayrıca Avrupa’nın en ünlü prens, asilzâde, amiral ve generalleri Haçlı donanmasında görev almıştı.

Müezzinzâde Ali PaÅŸa ile Pertev PaÅŸa’nın yanlış tutumları, ünlü Türk denizcilerinin karşı koymalarına sebep oldu, ancak, yapılan tartışmalar sonunda Kaptan-ı deryanın görüşü uygulandı.

Ä°ki donanma, dünya tarihinin en büyük savaÅŸlarından birine baÅŸladı. Türk donanması bozuldu. 142 gemi yok oldu, 20 bin Türk askeri ÅŸehid oldu. Ölenler arasında, Müezzinzâde Ali PaÅŸa baÅŸta olmak üzere birçok Osmanlı paÅŸası ve beylerbeyi de vardı. Bu arada, yalnız Uluç Ali PaÅŸa’nın kumandasındaki Türk saÄŸ cenahı baÅŸarı gösterdi. 42 Türk gemisinden kurulu olan bu cenah, gemilerini kaybetmedi, Haçlı saÄŸ cenahını bozarak, savaÅŸ alanından ayrıldı. Uluç Ali PaÅŸa, bu baÅŸarısından sonra Kaptan-ı deryalığa getirildi ve “Kılıç Ali PaÅŸa” diye anıldı.

Sokullu Mehmed PaÅŸa yeni bir donanma hazırlamasını istedi. Bunun için çok sayıda malzemeye ihtiyaç olduÄŸunu, kısa süre içinde böyle bir donanmanın hazırlanmasının zor olacağını söyleyen Uluç Ali PaÅŸa’ya, Sokullu; “Bütün donanmanın demirlerini gümüşten, halatlarını ibriÅŸimden, yelkenlerini atlastan yapabiliriz. Hangi geminin malzemesi yetiÅŸmezse gel benden al” demiÅŸtir ki, Osmanlı Devletinin o dönemdeki gücünü göstermesi açısından önemlidir. Sokullu Mehmed PaÅŸa, gönderilen Venedik elçisine de, Ä°nebahtı Deniz Savaşıyla ilgili olarak “Biz Kıbrıs’ı almakla sizin kolunuzu kestik, siz Ä°nebahtı’da bizi yenmekle, sakalımızı tıraÅŸ ettiniz. Kesilen kolun yerine yenisi gelmez, fakat kesilen sakalın yerine daha gür çıkar” diye cevap vermiÅŸtir.

Bununla beraber, Ä°nebahtı faciasından sonra, kaybedilen binlerce denizciyi yerine getirmek kolay olmamış ve tecrübesiz leventlerden teÅŸkil edilen yeni donanma, devlete Akdeniz’deki eski kudretini kazandıramamıştır. Artık, Avrupa siyasetini yönlendirecek ve ticaret yollarını hakimiyet altına alacak Hint Seferleri gibi büyük projelere de tevessül edilememiÅŸtir.

Popularity: 63% [?]

Etiketler: Lepanto, İnebahtı