Termofil Savaşı (Yunanca ΘεÏ?μοπÏ?λαι, Termopile) M.Ö. 480 yılında Yunan kent devletlerinden oluÅŸan bir ittifakın Mora yarım adasını Balkanlar’a baÄŸlayan Termofil daÄŸ geçidinde kendisinden çok daha kalabalık istilacı Pers ordusuyla yaptığı savaÅŸtır. Tarihteki en ünlü direniÅŸlerden biridir. Termofil geçidi Antik Yunandan itibaren savaÅŸlarada sahne olmuÅŸtur.

M.Ö. 480 yılında Pers kralı Serhas (Kserkses) babası Darius un Atinalılara yenilmesinin öcünü almak için Çanakkale’yi geçerek, Yunanistan’ı istila etmek üzere yola çıktı. Herodot’un belirttiÄŸine göre iki yüz elli bin savaşçıdan oluÅŸan Pers ordusunun vatanları üzerine yürüdüğü haberi bütün Yunanistan’ı dehÅŸete düşürdü. Yunanistan o tarihten aralarında siyasal birlik oluÅŸturamamış ve birbirleri ile sürekli çatışan ÅŸehir devletlerinden oluÅŸuyordu. Ancak Yunanistanın topyekün istilası tehdidi ÅŸehir devletlerinin bir ittifak oluÅŸturmasını saÄŸlamıştır. En büyük ÅŸehir olan Atina’nın en zayıf günlerini yaşıyor olması Antik Yunanistandaki bütün ümitlerin, Dor savaşçı özelliklerini taşıyan Spartalılara baÄŸlanmasına sebep oldu. Ä°ki yüz elli bin kiÅŸilik ordunun baÅŸka türlü durdurulamayacağına inanan Sparta’nın eÅŸ iki kralından biri olan Leonidas tek çarenin Termofil Geçidi’nin tutulması olduÄŸuna karar verdi. Kalabalık orduların hareket alanını kısıtlayan ve askeri manevralara izin vermeyen kayalık geçit ancak göğüs göğüse mücadele ile ele geçirilebirdi.

Spartada Karnia Festivalinin baÅŸlaması Sparta’nın üst düzey yargıçlardan oluÅŸan yönetim kurulu Eforların Sparta Ordusunun yola çıkmasına izin vermemelerine neden oldu. 5 gün süren festivalin bitmesini beklemenin geçidin tutulması için geç kalınmasına yol açacağına karar veren Leonidas, 300 kiÅŸilik muhafız birliÄŸini alarak geçidi tutmak ve yardım gelene kadar Pers ordusunu oyalamak için yola çıktı. Spartalılar müttefik de toplayarak MÖ 486 yılında Termofil geçidinde Perslerle karşı karşıya geldi. Persleri burada olabildiÄŸince oyalayarak geride kalanlara ordu hazırlamaları için süre kazandırmış olacaklardı. 7 gün boyunca 300 Spartalı ve 700 Tespialıdan oluÅŸan küçük Yunan birliÄŸi iki yüz elli bin Pers askerini geçitlerin öte tarafında tutmayı baÅŸardı. Ancak beklenen yardım gelmedi.

7. günün sonunda Pers generali Hidasnes, bir grup askeri Malisli Efialtes adında bir hainin gösterdiÄŸi bir daÄŸ patikası üzerinden Yunanlılar’ın arkasına çıkartınca Persler geçidi arkadan sarabildiler. Bunun üzerine Sparta kralı Leonidas Tespialı askerlere geri çekilme emri verdi. Kendisi ise 300 askeriyle ülkesinin kanunları gereÄŸince burada savaÅŸarak ölecekti. Son muharebenin bitimine doÄŸru ölen Leonidas’ın cesedini korumak için kalan son Spartalıların tırnak ve diÅŸleriyle mücadele ettiÄŸi Herodot’un kayıtlarında belirtiliyor. Burada kahramanca ölen askerler sayesinde güç toplayan Yunan kentleri bu savaşın ardından Persleri Salamis ve Plateade maÄŸlub ederek tarihin ilk demokratik düzenini korumuÅŸlardır.

Pers ordusunun buradaki ağır kayıplar Serhas’ı o kadar korkutmuÅŸtur ki daha sonra Pers donanması Salamis’te yenilgiye uÄŸradığında istilayı tamamlamak üzere ordusunun sadece çok küçük bir kısmını geride bırakarak Yunanistan’dan çekildi. Kalan bu ordu ise Platea Savaşı’nda yenilir. Termofil’deki Yunan savunmacıların baÅŸarısı, bir ordunun manevi gücünü yükseltmek için eÄŸitimin, donanımın ve savaÅŸ alanın taktik kullanımındaki avantajları vurgulamak ve aynı zamanda bunaltıcı üstünlüğe karşı gösterilen cesaretin örneÄŸi olarak gösterilebilir. Spartalı ve Tespialılar’ın kahramanca fedakarlığı çaÄŸlar boyunca birçoklarını etkilemiÅŸtir.

Tüm Spartalı ve Tespialı askerler cesurca savaÅŸmışlarsa da, hepsinin en cesuru olarak Spartalı Diekenes gösterilir. SavaÅŸ arifesinde bir Trakya yerlisi Pers okçularının sayısını anlatmak için, Perslerin attığı okların güneÅŸin yüzünü örttüğünü söylemiÅŸtir. Diekenes ise buna yanıt olarak gülmüş ve şöyle cevap vermiÅŸtir: “Öyleyse biz de gölgede savaşırız”

Thermopylae Anıtı

Bugün Termofil’de iki anıt kalmıştır. Sonradan yapılan anıtta Kral Leonidas’ın kendisinden silahlarını isteyen Serhas’a söylediÄŸi sözler yazılıdır:”MOLON LABE” - “GEL VE KENDÄ°N AL” ikincisinde ise Åžair Simonidesin sözleri vardır. Bu sözler tüm savaÅŸ yazıtlarının en ünlülerindendir: “Git, Spartalılar’a söyle, buradan geçen yabancı, burada, kanunlarına itaat eden bizler, yatıyoruz.”

kaynak